Deuet eo an huñvre gaer da wir e buhez ar sonerezh er vro er bloavezhioù ’50 a-drugarez da nerzh labour ha da zalc’husted Alan hag e dad (iliz-veur Gwened, an Unesco e 1954, an Olympia e 1955, h.a.) hag ivez a-drugarez d’an holl re a zo aet war o roudoù (Armelle Geraod, Soazig Noblet, h.a.).
An div bladenn gentañ gouestlet d’an delenn geltiek a oa “Musique Gaélique” ha “Telenn Geltiek” (an div-mañ a gaver bremañ strollet war ur CD).

Betek en Iwerzhon hag e Skos, er bloavezhioù ’50, eo en em ledet levezon ar Gochevelaoued ; ha diwar neuze eo aet, eno ivez, war greñvaat dihun lentik an delenn, daoust ma ne oa ket aet da get da vat er broioù-se.
D’o zro, en eskemm, e tigoras o mignoned a Skos hag a Iwerzhon dezho dorioù ar sonerezh gouezel gwirion.

Deuet e oa neuze an delenn geltiek da vezañ ur benveg brudet er bed a-bezh, dreist-holl a drugarez da Alan, kemeret gantañ adalek 1967, an anv a Alan Stivell.
Evit ar wech kentañ, e oa bet gwelet, er skinwel, war al leurennoù bras, er festivalioù rock eus ar re vrasañ, un den yaouank o kanañ gant e delenn varzhek tredan, gant un doare muzik a-raok ar c’houlz ha pobl war un dro.

E bladenn “Renaissance de la harpe celtique”, bet enrollet e 1970, a reas berzh bras hag a-drugarez dezhi ha da heul labour telennourien nevez e voe gwelet kantadoù a luderien oc’h ober telennoù ha miliadoù a vuzikerien e pevar c’horn bed a-bezh o seniñ outi.

Un efed en deus bet kement-se ivez war ar sonerezh a anver klasel : brud vat an delenn geltiek vodern a adroas lañs ha buhez d’an delenn dre vras er bed (koulz d’an hini glasel ha d’ar reoù all).

Setu amañ roll e bladennoù gouestlet d’ar benveg :
Telenn Geltiek, Renaissance de la Harpe Celtique, Harpes du Nouvel Age, Au-delà des mots.

Ur stummadur klasel zo gant Alan (piano ha telenn), setu perak eo bet sachet e evezh, abred-kaer, gant sonaozourien a lakae un danvez hengounel pobl en o oberennoù : Paol ar Flemm, Gi Roparzh, Jef ar Penven, pe c’hoazh Borodin pe Bartok.

Moarvat e oa un elfenn romantel er mennozh krouiñ ur “sonerezh breizhek meur”, war skouer ar pezh en deus lakaaet broadelezhioù Europa pe reoù all da adddiwan ha da sevel en-dro (Hungaria, Finland, Iwerzhon, Israel, h.a.).
Met kement-se a oa anat, a-dra-sur, pa anavezer an dalvoudegezh dibar a zo gant ar sevenadur dre gomz diwar ar maez e c’hall an evezh bezañ sachet ivez war-du ur sevenadur speredeloc’h.

Eus un tu all, klask kendeuziñ sonerezh klasel ha sonerezh hengounel a oa klask diskar an harzoù kevredigezhel.
Ar pennadoù sonerezh bet aozet evitañ gant e dad hag e gelennerez Denise Mégevand a heulie an hent keltiek-ha-klasel a c’haller keñveriañ gant al labour kaset war-raok en Iwerzhon gant Seán O’Riada ha diwezhatoc’h gant ar Chieftains.
Da bevarzek bloaz e stagas Alan da skrivañ un sonoberenn, ur boulc’h d’ar pezh a vo diwezhatoc’h e “Symphonie Celtique/Tir na nOg”.
Un oberenn evel “Ys” (Renaissance de la Harpe Celtique) ganti ul levezon debusian, a zever ivez eus ar memes luskad sonerezh.

Savet en deus Alan neuze ’ta un adskol, unan zisheñvel, unan evitañ e-unan. Desket en deus brezhoneg ha graet anaoudegezh gant ar yezhoù keltiek all. Dizoloet en deus Istor Breizh, Henamzer, mojennoù meur kozh, arz, lennegezh ar Gelted; lennet en deus ivez skridoù skrivagnerien an 20vet kantved ha heuliet a-dost an Istor a-vremañ, an emdroadurioù politikel, sevenadurel ha kevredigezhel, hag o kaout abeg en e zeskadurezh (ar Skol hag an Iliz).

Diwezhatoc’h eo aet donoc’h e studi an danvez keltiek er skol-veur : Skol ar Studioù Uhel, testeni-studi war ar c’heltiek.

Deuet eo d’anavezout an dañsoù hag ar sonerezh hengounel o taremprediñ aozadurioù Bretoned Pariz, Skaouted ha Bagad Bleimor. Seniñ a rae eno ar binioù bras hag ar vombard. Tapet ar maout gantañ nouspet gwech er c’hentrivadegoù sonerezh hengounel hag er c’henstrivadegoù bagadoù, hag en ur lakaat buhez er festoù-noz eo deuet da tapout skiant prenet hag un anaoudegezh wirion eus ar sevenadur hengounel.

Adalek ar penn kentañ, dre ma c’hoarie pezhioù sonerezh eus Kembre, Iwerzhon hag Skos eo deuet da vezañ AR mailh war ar sonerezh keltiek.

E varregezh, ken sevenadurel, skolveuriek, klasel ha hengounel a ro pouez ha gwiriegezh d’al labour a gaso da benn diwezhatoc’h gant an anv a Alan Stivell.

En tu-hont d’an doare fun, e sant mat ar selaouerien pegen don eo e labour, bet studiet ha prientet e-pad pell, evel ma vez graet evit bezañ akuit da vat war micherioù zo.

Mare hollvrudet ar Beatles a goñfortas Alan en e soñj krouiñ ur strollad Pop-Music breizhek.

Un delenn gant kerdenn houarn (un delenn varzhek) ijinet e 1964 a roas tro da Alan da voulc’hañ an erv.
Da c’hortoz ur gwir delenn dredan “solid-body” e tredanekaas eus e wellañ ur benveg hag e stagas da c’hoari gant e gamaradoù eus Bleimor.

Ar Pop saoz (Donovan, ar Beatles, hag all) a roe muioc’h-mui askell d’ar binvioù-seniñ kozh hag etnek.
Klotañ a raent eus ar c’hentañ gant an hent dibabet gant Alan. Lusk ar mare en doa adtapet anezhañ.
Ne chome ken nemet diskouez d’ar selaouerien ha d’ar mediaoù e oa kenkoulz Bretoned Breizh-Vihan eget reoù Vreizh-Veur ! Ur glaoustre all c’hoazh hag adarre!

Sinañ a reas e ti Philips-Fontana e 1967 hag e stagas Alan da reiñ buhez d’e raktresoù.
E 1970 e kaver evit ar wech kentañ ar gitar tredan hag ar c’hlaouieroù er sonerezh breizhek, en e albom kentañ “Reflets”.

E single “Pop-Plinn” e 1971 a zo tamm-stur ar pop keltiek pe rock breizhek. Eñ an hini zo bet an oberour hag ar c’henaozour (digoradur fisel gant ar gitar disto hag an ograou hammond, dañsoù-plin gant ar gitaroù, ar gitaroù boud, an taboulinoù, ar bombardoù hag an delenn geltiek). An tamm-se hag an abadennoù en Olympia hag ar bladenn enrollet da-heul a zo bet un taol kurun en deus kemmet Istor Breizh. Goulennet en deus Alan evit an enrolladenn-se hag evit bezañ war al leurenn gantañ ar soner donezonet Dan ar Braz, Dan e vizied aour hag e gizidigezh.
Keuz en deus bet Alan, ha kement-se a zo gwir c’hoazh hiziv an deiz, n’o dije ket arzourien ar vro (estreget ar bagadoù hag ar re a bleustre war ar sonerezh hengounel) labouret muioc’h a-zevri ha studiet ar sonerezh breizhek ha keltiek (kement-se zo gwir ivez evit hor sevenadur dre vras), setu aze an ali a ro hag ar pezh a het evit an dazont.
Gwir e oa ivez evit an arzourien a genlaboure gant Alan e penn kentañ ar bloavezhioù ’70. Dont a reas a-benn da lakaat da genglotañ tud ken disheñvel o zoare (Dan, Werner, Gabriel Yacoub) ha da reiñ dirak ar selaouerien skeudenn hag unvaniezh ur strollad pop-music pe rock gwirion.

Dija, e dibenn ar bloavezhioù ’60 eo oa brudet Alan evel unan eus o c’henseurted gant an arzourien rock, reoù Vro-C’hall pe reoù ar broioù angl-ha-saoz. Miliadoù a dud zo bet deuet da stlakañ o daouarn bep tro m’eo tremenet e Reading e Bro-Saoz, e Roskilde e Danmark, e Bro-C’hall gant ar strollad Magma da skouer, pe e Londrez pedet gant ar Moody Blues ken abred hag e 1968.
Aet eo adal neuze koulz lavarout er-maez eus ar skeudenn folklorel, gwir chadenn ar galeoù a oa stag ouzh pep Breton.

Pa daoler ur sell war oberenn glok Alan n’eo ket dre ret unan rock ken-ha-ken an hini eo, kendalc’het en deus d’ober hervez e c’hoant doareoù sonerezh siouloc’h, gant tempi goustatoc’h, gant renkadurioù war an danvez hengounel tostoc’h d’ar pezh a rae e penn kentañ. Dre blijadur met ivez dre c’hoant kelenn : a-viskoazh en deus diskuliet an hentoù daremprendet gantañ hag aliet o fleustriñ hep mont d’an daoulamm. Met an arouezusañ eus e enklaskoù a chomo an c’hendeuz rock keltiek.

Ar pladennoù rockañ pe pop-rockañ a zo : Olympia, Chemins de Terre, Live in Dublin, Raok dilestrañ/Before Landing, Terre des Vivants, Again, Brian Boru, Back to Breizh.

Kerkent hag e-kreiz ar bloavezhioù ’60, pa savas e dad un delenn gant kerden houarn, gant an dassonoù hir-hir a zeue ganti, boemus o fazing, al ledsonoù skedus ha donded ar sonioù boud e sav Alan pezhioù sonerezh a vije bet anvet New-Age ma vije bet eus ar ger-se er mare-se.
D’an ampoent eo e labour war an tamm “Ys” (Renaissance de la Harpe Celtique) en dije gallet dont da vezañ pezh-embann an New-Age.
Tammoù sonerezh evel “Inizi Hantenoz” (Journée à la maison), ul lodenn vras eus ar “Symphonie Celtique”, eus “Légende”, eus “Harpes du Nouvel Age”, pe c’hoazh eus “The Mist of Avalon” a zo eus ar memes awen gant perzhioù dibar tostoc’h da reoù Philip Glass eget da bezhioù sonerezh an aerborzhioù.

Ken amjestr ha dispis eo talvoudegezh ar ger — pa ra dave da luskadoù hag a zo darn anezhe gwall arvarus — ma vije gwelloc’h renkañ al lodenn-se eus sonerezh Alan e-touez an Ambiant pe al Lounge Music.
Evel-just ne c’haller ket lakaat sonerezh Alan e dalc’h ur rummad rakverket, met ne c’haller ket kennebeut chom hep menegiñ e heñvelderioù gant ar stumm-mañ-stumm evit ma ne vije ket kollet an danvez selaouerien.
Setu perak e vo lakaet e bladenn nevez “Au-delà des Mots” — zenik a spered — e rummad al Lounge Music.